تاریخ پیامبران و شاهان، ترجمه‌ی سنی ملوک الارض و الانبیاء

عنوان: تاریخ پیامبران و شاهان، ترجمه‌ی سنی ملوک الارض و الانبیاء

مترجم: جعفر شعار
صاحب اثر: حمزۀ ابن حسن اصفهانی
پیشینه‌ی چاپ: چاپ اول 1334، بنیاد فرهنگ؛ چاپ آخر 1367، امیرکبیر

مولف:« سنی ملوک الارض و الانبیاء » به بیان تاریخ سال‌های پیامبران، امیران و بزرگان اقوام از آغاز تا روزگار خویش پرداخته است، چنانچه مرسوم آن زمان و تاریخ نویسان بوده. امّا این کتاب یکی از مآخذ بسیار معتبر و اصیل و کهن در تاریخ عمومی در قرن چهارم هجری است.
در این کتاب مطالب بسیاری درباره‌ی ایران و پادشاهان و حکام و امرای ایرانی (پیشدادیان، کیانیان، ساسانیان، عمال ایرانی در حیره و یمن)، امرای خراسان و طبرستان و خلفای بنی عباس، ذکر شده است.
حمزه‌ی اصفهانی از برخی منابع کهن، از جمله «خدای نامه» قدیم ترین کتاب درباره‌ی ساسانیان استفاده نموده، چنانچه بسیاری از تاریخ نگاران بهره برده‌اند. و برخی هم مانند صاحب مجمع التواریخ و القصص، اغلب مطالب آن را به فارسی برگردانده‌اند.
لغات فارسی متعددی، در این کتاب به کار رفته که از نظر زبان شناسی اهمیتی خاص دارد.