گزیده‌ی اشعار رودکی «مجموعه­ی ادب فارسی»

عنوان: گزیده‌ی اشعار رودکی «مجموعه­ی ادب فارسی»

انتخاب و شرح: دکتر شعار- دکتر انوری
صاحب اثر: رودکی سمرقندی
پیشینه‌ی چاپ: چاپ اول 1365 و چاپ بعدی 1384، امیرکبیر

آدم الشعّرای شعر فارسی، در یک دوره‌ی زریّن شکوفائی استعدادها زاده شده است. هم عصر او؛ محمّدبن زکریای رازی، پزشک نام بردار ایرانی و ابونصر فارابی فیلسوف نامی ملقّب به معلّم ثانی است. موقعیّت سیاسی امیران سامانی تحکیم شده و به اعتلای علمی و فرهنگی دست یازیده اند؛ و آن سو تر، اروپا، قرون وسطای خود را می‌گذراند و وایکینگ‌ها مشغول تاخت و تاز هستند.
…سال شمار حوادث عصر رودکی: تولد ابونصر فارابی، مرگ بایزید بسطامی، مرگ حنین بن اسحاق، مرگ حمدون قصّار صوفی، مرگ فیروز مشرقی شاعر؛ خاتمه‌ی تألیف تاریخ طبری، و سرودن قصیده‌ی «مادرِ می»؛ و با همه‌ی آمد و شدهای خلفا و حکام، سرودن رودکی «یک ترانه بیش نیست».
رودکی، بر­بط نواز هزاران بیت، بی اعتباری جهان گذرا را می‌سراید و عشق را چون آتش دیرپای هستی و روشن گر دل‌های بیدار شعله می‌افروزد. آن شاعر تیره چشم روشن بین، چه از مادر کور زاده شده چه در اوان پیری کور شده باشد، به قول دکتر شفیعی کدکنی، در صور خیال و بهره گیری از عناصر طبیعت امور ذهنی و انتزاعی او به امور حسّی و مادّی پیوند می‌خورد. و تخیّلی قوی او را در گذار از یک معنی به معنی دیگر، و حتّی در کنار زدن پرده‌ی مدح، استادانه راهبری می‌کند و چنان شاعرانه که به هیچ روی ابتذال سرایندگان و مدح گویان دوره‌های بعدی را درآن نمی‌یابیم.
… ویژگی‌های گزیده شعر رودکی در «دیوان شعر رودکی» آمده و هم‌چنان که مرسوم «مجموعه‌ی ادب فارسی» است این اثر نیز به «واژه‌نامه» در پایان کتاب، توضیحات پانوشت اشعار و سایر اختصاصات مجموعه آراسته شده. درباره‌ی شاعر، سال شمار حوادث، عصر و محیط زندگی (سامانیان)، زادگاه شاعر، مذهب او، پژوهشی در خور انجام شده و در ابتدای کتاب آمده است.
دیدگاه‌ها با شواهدی از شعرای معاصر رودکی، و اشعار زیبای شعرای دوره‌های بعد و شعرای معاصر‌، آغاز شده و با مقالاتی که حاصل پژوهش‌های شعرا، نویسندگان و اهل ادب معاصر، همانند دکتر رضازاده شفق، بدیع الزّمان فروزانفر، دکتر لطفعلی صورتگر، دکتر عبدالحسین زرّین کوب، علی دشتی، دکتر محمد دبیر سیاقی، دکتر شفیعی کدکنی، دکتر علی اکبر سیاسی، زین العابدین مؤتمن، دکتر مظاهر مصفّا و خاورشناسان؛ می‌باشد به پایان برده شده است.