گزیدهی اشعار (قصاید) ناصرخسرو «مجموعه ادب فارسی»
عنوان: گزیدهی اشعار (قصاید) ناصرخسرو «مجموعه ادب فارسی»
انتخاب و شرح : جعفر شعار
صاحب اثر: ناصرخسرو قبادیانی
پیشینهی چاپ: چاپ اول 1363- مؤسسه مطبوعاتی علمی، 1384 نشر قطره
ناصر خسرو (ناصر پسر خسرو)، شاعر قرن پنجم هجری، درقبادیان از نواحی بلخ، به سال 394 هـ.ق. زاده شد. دورهی جوانی را به کامرانی گذراند و در دربار محمود غزنوی و پس از آن در دربار چغری بیگ سلجوقی خدمت دیوانی کرد. در چهل سالگی به دنبال تحوّلی در اندیشه، به سفری دراز رفت و پس از 7 سال به زادگاه خویش بازگشت و سرانجام به یمگان پناه جست و در سال 481 هـ.ق. درگذشت. در مقدمهی کتاب از آثار وی، شخصیّت استوار و رویگردان از شاهان و درباریان، سخن رفته است. استناد وی به قرآن در اشعار، تأویل در کلام خدا و توجیه بهشت و دوزخ و حجّ و اغلب عقاید و احکام؛ به شیوهای است که اسماعیلیّه میپندارند. و محتوای شعر او، مخالف مدّاحی امرا و شاهان است امّا خود دارای تضادهای شعری از گونه ای است که مدح المستنصر بالله خلیفهی فاطمی را میگوید.
ناصر خواستار جامعهای است پاک و منزّه، دور از مفاسد اخلاقی، و دیوان شعرش سرشار از پند و اندرز بر پایهی مذهب و حکمت است از خلیفهی بغداد و محمود غزنوی به شدت انتقاد میکند و خود را پیرو خاندان پیامبر و مطیع وصایای علی (ع) مینامد. خراسانیّات ناصر اشعاری از این دست است که سرزمین خراسان و مردم آنجا را به باد انتقاد میگیرد. برای شناخت این خصوصیات شعر ناصر، در مقدمهی کتاب، از اشعار وصف طبیعت و مدیحه های ناصر خسرو شواهدی آورده شده و با شاعران دیگر مقایسه گردیده است.
آقای دکتر انوری در شرح برخی ابیات و نیز در فراهم آوردن «دیدگاهها» همکاری داشته اند و دیدگاهها، در این کتاب نیز بسیار خواندنی است و با بررسی نظریات دینی و فلسفی ناصر خسرو در اشعار او، و بیان ادبی و مضامین شعری وی، توسط پروفسور ادوارد براون، سید حسن تقیزاده، یان ریپکا ایران شناس و استاد دانشگاه پراگ، دکتر سیدجعفر شهیدی استاد دانشگاه تهران، دکتر ذبیح الله صفا، دکتر زرّین کوب، دکتر مهدی محقق و سایرین؛ همراه شده است.
قصاید انتخابی، با «اشاره» در پایان هر قصیده، شرح داده شده و پس از آن، واژهها و تعبیرات خاص، ترجمه و توضیح داده شده است. هر قصیده شمارهای به خود اختصاص داده و ابیات دارای بیت نما است. «واژهنامه» به صورت الفبایی تنظیم شده و به این شماره(بیت نما) ارتباط داده شده است.همین طور فهرست نام های خاص با این شمارهها برای دسترسی به محل ذکر نام در متن، در پایان کتاب آمده است.
کتاب نامه و مآخذ، در پایان کتاب راهنمای مناسبی برای دانش پژوهان است.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.