گزیدهی قصاید سعدی
عنوان: گزیدهی قصاید سعدی
انتخاب و شرح: دکتر جعفر شعار، مقدمه: دکتر حسن انوری
پیشینهی چاپ: چاپ اول، 1369- انتشارات علمی (8 نوبت)،سال 1383 نشرقطره ؛
سال1388 انتشارات جاجرمی(پردیس)
آنچه سعدی از قصیده سرایی میخواسته، ستایشگری و مدّاحی نبوده است. مناعت طبع، عزّت نفس و آزادگی سعدی به او اجازه نمیداد که همچون بیشتر شاعران دربارهی ستایشهای گزافه آمیز و احیاناً خارج از ادب، شعری بسراید. ویژگی مهّم قصاید سعدی این است که وی قصیده را وسیلهای برای بیان اندرز و موعظه و ملامت قرار میدهد و اغلب نقش بیم دهنده را دارد و در این راه از صراحت لهجه و آشکارا گفتن هراسی ندارد:
نه هر کس حقّ تواند گفت گستاخ
سخن ملکی است سعدی را مسلّم
سعدی به زندگی خود خرسند بوده و «کفاف معیّن» داشته، نه رشوت ستان بوده و نه رشوهده، و از صاحبان قدرت بیمی به دل راه نمیداده است. دهها پند میدهد، ملامت میکند، اخلاق خوب را میستاید … و در پایان چهار یا پنج بیت در ستایش ممدوح میآورد، آن هم دور از گزافه، این چنین: خدایا الهامش ده تا نیکویی کند از بقای عمر برخوردارش کن چنانکه کامروا باشد و از شرّ دشمنان در امان. (قصیدهی بس بگردید و بگردد روزگار)، حتّی در یک مورد پس از پندها و اندرزها، خطاب به امیر نیکنام و صالح، انکیاتو، میگوید:
یکی دعا کنمت بی رعونت از سر صدق
خـدات در نفـس آخــریـن بیــامـرزاد
مقدّمهی کتاب، پژوهشی در ابعاد شخصیّت سعدی، شعر و قصاید سعدی، آثار سعدی، زندگی و آثار، سفرها و گشت و گذار، بازگشت به شیراز و درگذشت و آرامگاه سعدی است؛ که بسیار آموزنده و جذّاب است. غیر از اینها، در «شناختنامه و مجموعهی مقالات دکتر شعار»، مطالب تحقیقی زیادی از جمله «مقالهی زیبایی سخن سعدی»، «قصیدهی سعدی مدیحه نیست» و «هنر در سخن سعدی» آمده است که این قلم را یارای تلخیص آنها نیست و بهتر است ارباب ذوق و پژوهشگران، خود به آن مقالات در همین کتاب مراجعه نمایند.
برابر معمول مجموعه، واژهنامه، کتاب نامه و فهرست قصاید در پایان کتاب، راهنمای خوبی برای خوانندگان است.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.