تاریخ بناکتی (روضة اولی الالباب فی معرفة التّواريخ والانساب)

عنوان: تاریخ بناکتی (روضة اولی الالباب فی معرفة التّواريخ والانساب)

تصحیح و شرح: جعفر شعار
صاحب اثر: داوود بناکتی (ابوسلیمان داوود الملقب به فخر البناکتی)
پیشینه‌ی چاپ: چاپ اول 1348، چاپ دوم 1378- انجمن آثار و مفاخر فرهنگی

موضوع کتاب، تاریخ عمومی است از خلقت آدم تا جلوس ابوسعید خان. تألیف آن در سال 717 هـ.ق/ 1317 م به دست توانای شاعر و مورخ ایلخانان، محمّد بن بناکتی بوده است. بناکتی در تألیف آن از چند کتاب تاریخی خاصه جامع التّواریخ رشیدی بهره برده.
این کتاب، بر خلاف تواریخ دیگر اسلامی مانند جامع التّواریخ، شرحی بالنّسبه دقیق است از احوال ملل غیر مسلمان مثل یهود و عیسویان، هندو، چینی‌ها و مغول … و مؤلف علاوه بر اطلاعاتی که از جامع‌التواریخ استخراج کرده، چون خود در دربار ایلخان عظیم- الشّانی مثل غازان، سمت ملک الشّعرایی داشته، از او و سایر مقیمان دربار اطلاعات دیگری نیز کسب کرده و به همین جهت کتاب او با وجود صغر، از تواریخ معتبر عهد مغول است.
مزیّت دیگر این کتاب، نثر ادیبانه‌ی آن است. همچنین در ضمن نقل وقایع تاریخی با قید سال و ماه و و گاهی روز (کرونولوژی)، در جای جای آن از بیان قصص و داستان‌ها و پند و حکمت فروگذار نکرده است. کتاب مشتمل بر یک مقدمه و نه قسم : 1- انبیاء و اوصیاء، 2- دودمان شاهان باستان ایران، 3- پیامبر اسلام و خلفا و عباسّیان، 4- سلسله‌های ایرانی هم­عصر عباسّیان، 5- تاریخ یهود، 6- مسیحیان و فرنگ، 7- هندوان، 8- تاریخ چین، و 9- مغولان؛ می باشد.نسخه‌های خطی اثر، بیش از 30 جلد در جهان شناخته شده و دکتر شعار از روی 3 نسخه‌ی خطی مینوی، بلوشه و بادلیان به تصحیح آن پرداخته و با مراجعه به مآخذ معتبر فارسی و عربی چون الکامل، تجارب السّلف، جامع‌التّواریخ، جهانگشای جوینی، سیره‌ی این هشام، صوره الارض، مجمل التّواریخ، مجمل فصیحی، مروج الذّهب، مجانی الادب فی حدائق العرب، معجم الادبا، معجم قبایل العرب و ده‌ها اثر دیگر، کوشش نموده است که متنی صحیح با صورت درست کلمات و اسامی را بیاورد و اثری به دست پژوهشگران بدهد که بیش از 7 قرن در گنج خانه‌ی تاریخ به فراموشی سپرده شده بود.
کتاب شامل فهرست نام کسان، فهرست نام جاها، فهرست قبایل و فرقه‌ها و مذاهب و خاندان‌ها و سلسله‌ها؛ فهرست کتاب‌ها و فهرست مآخذ است.
هم‌چنین، واژه‌های کتاب و رسم خط آن در مقدّمه توضیح داده شده و برای آسانی فهم آن، برخی واژه‌ها و موضوعات در پانوشت صفحات درج گردیده است.