عنوان: برگزیدهی قابوس نامه « شاهکارهای ادبیّات فارسی»
به کوشش: جعفر شعار
صاحب اثر: عنصرالمعالی کیکاووس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگیر بن زیاد
عنصرالمعالی از امیران خاندان زیاد بود. این خاندان ایرانی نژاد که از 316 تا 434 هـ.ق. بر نواحی شمالی ایران فرمانروایی داشتند، به ظاهر فرمان بردار خلفای عبّاسی بودند و در باطن با سلطهی تازیان مبارزه میکردند. عنصرالمعالی قابوسنامه را در راهنمایی و اندرز به پسرش، گیلان شاه نگاشته است. آگاهی، هوشمندی و دانش وی در این کتاب پر ارزش جلوه گر است. او که در کودکی و جوانی در دستگاه پدر، از آموزشهای ویژهی امیرزادگان برخوردار بوده، افزون بر سواری، تیراندازی و شناگری از دانش استادان زمان نیز بهرهها گرفته و از این رو با قلمی توانا، در همهی موضوعات چهلوچهارگانهی کتاب از رموز مملکت داری و آیینهای جنگ و سواری و سپاهیگری، پزشکی، ستارهشناسی، موسیقی و بازرگانی با آگاهی شگفت انگیزی سخن میگوید. عنصرالمعالی با تکیه بر اندیشهای والا و آموختهها و تجربیّات با ارزش و توأم با فروتنی، فرزندش را پند میدهد؛ آنسان که از گفتن معایب خود پروا ندارد، و این شیوه همگان را شیفتهی نصایح وی میکند.
قابوسنامه با توجه به قدمت هزار ساله و ویژگیهای آن، در گنجینهی زبان فارسی از ارزش بسیار برخودار است؛ در نگارش آن واژگان فارسی سره بکار رفته و از لغات تازی دوری گزیده شده، امّا به اعتدال؛ …
و از دیدگاه جامعه شناسی آیینهی تمام نمای عادات و رسوم روزگار خویش، مجموعهای از تمدّن اسلامی پیش از مغول، است.
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.